Autonome zenuwstelsel sympathicus en parasympathicus

vechten of vluchten autonome zenuwstelselTerug naar de oertijd. Als holbewoner leefde je in een gevaarlijke wereld. Kwam je een wild dier tegen in het bos, dan had je twee opties: vechten of vluchten.

Voor beide acties maakt het sympathisch zenuwstelsel het lichaam klaar. Een aantal automatische processen volgt elkaar snel op: je hartslag gaat omhoog, je ademhaling versnelt zich, je bloed stroomt naar je spieren…… je bent klaar voor (fysieke) actie!

Je bent klaar om te vechten of te vluchten. Dat is ons primitieve, dierlijke overlevingsmechanisme.

Meerdere zenuwstelsels

Je lichaam heeft meerdere zenuwstelsels, waar onder:

1.       het centrale zenuwstelsel dat onder invloed van onze wil staat. Hiermee kun je, bijvoorbeeld, je spieren aansturen en bewegen.

2.       het autonome zenuwstelsel dat niet onder invloed van onze wil staat, we kunnen dit slechts indirect beïnvloeden.

Het autonome zenuwstelsel (autonoom=zelfstandig, onwillekeurig) regelt automatisch bijna alle onbewuste functies en processen in je lichaam, zoals je ademhaling, je hartslag, je bloeddruk, de energieproductie, de spijsvertering en de stofwisseling. Over dat soort functies hoef je niet na te denken.

Rempedaal en gaspedaal

Het autonome zenuwstelsel bestaat uit twee takken (regelsystemen) met elk een tegengestelde werking:

sympathicus parasympathicus

De sympathicus (het gaspedaal van je lichaam) is de tak die ons in staat stelt te overleven in levensbedreigende situaties, te vechten, te vluchten en te presteren. De stof die hier bij hoort, is adrenaline en het sleutelwoord is: ACTIE In deze fase stijgt je hartslag, bloeddruk en ademsnelheid. In deze stand verbruikt je lichaam energie.

De parasympathicus (het rem pedaal en de "acculader" van je lichaam) is de tegenspeler van de sympathicus, en is verantwoordelijk voor herstel, reparatie, opbouw en rust. Als de parasympathicus actief is, daalt je hartslag, daalt je bloeddruk, krijgen je spieren en organen voldoende bloed en zuurstof. Dit deel van het zenuwstelsel zorgt voor regeneratie, lichamelijke ontspanning, reparatieprocessen. Het sleutelwoord voor de parasympaticus is: HERSTEL

Balans sympathische en de parasympatische activiteiten

azs_wipBij een gezond dagpatroon is er balans tussen de sympathische en de parasympatische activiteiten. Inspanning en stress worden afgewisseld met ontspanning en rust.

Je kunt het autonome zenuwstelsel voorstellen als een balans of een wip: wanneer het ene gedeelte actiever wordt, wordt het andere gedeelte minder actief. Deze balans zorgt ervoor dat wij ons voortdurend kunnen aanpassen aan een veranderende omgeving. Ons "gaspedaal" en ons "rempedaal" moeten goed op elkaar afgestemd zijn en beide moeten even sterk zijn om elkaar in evenwicht te houden.

Om de balans te bewaren is het nodig om de sympathicus alleen dan te laten werken als het nodig is, in levensbedreigende situaties of in situaties waar extra lichamelijke of mentale inspanning wordt gevergd. En om de sympathicus vervolgens zo snel mogelijk weer uit te schakelen en de parasympaticus te latendomineren, zodat je lichaam kan herstellen. 

Hoe werkt het autonome zenuwstelsel

autonome_zenuwstelsel

Verstoring van de balans van het autonome zenuwstelsel.

visie_VABSOnze moderne tijd is enorm veeleisend: we hebben het razend druk, alles moet snel en dus hebben we ook vaak te maken met stress.

Op stress reageren we hetzelfde als de holbewoner en hierdoor wordt er steeds een beroep gedaan op ons "gaspedaal". Dit "gaspedaal" wordt ongemerkt steeds een klein beetje verder ingetrapt.

Deze overmatige activiteit van het sympathische zenuwstelsel, veroorzaakt op termijn een verstoring van de balans tussen het sympathische en het parasympatische zenuwstelsel.  

Langdurige stress en het autonome zenuwstelsel

Samenvattend: het gevolg van langdurige stress is dat de sympathicus te vaak en te lang wordt ingeschakeld (onbewust) en dat je hem niet weer kunt uitschakelen. Tegelijkertijd is de parasympaticus vaak uitgeschakeld en biedt onvoldoende tegenwicht. Door deze disbalans raakt  je stresssysteem overbelast en ontstaan er stressklachten.

Je lichaam kan niet voortdurend in een verhoogde staat van paraatheid zijn. Als dit te lang aanhoudt, raakt de balans van het autonome zenuwstelsel blijvend verstoord en is er sprake van chronische stress, of een uitgeput zenuwstelsel.

Daardoor kan de energieregeling in het lichaam verstoord raken. Soms is de sympathicus te actief (dat kan zich o.a. manifesteren in een onrustig, nerveus of opgejaagd gevoel). Door langdurige en grote activiteit raakt deze zenuw uitgeput, wat zichtbaar en meetbaar is  bij mensen, die langdurig gestrest of overtraind zijn.

Soms is de sympathicus juist onderactief (dat uit zich bijvoorbeeld in een uitgeput gevoel na lichte inspanning, veel slapen en moe wakker worden).

Lees ook: VERMOEIDHEID DOOR STRESS

Heel veel klachten hangen nauw samen met een minder goed werkend autonoom zenuwstelsel. Een goede werking van het autonome zenuwstelsel is een basisvoorwaarde voor een goede gezondheid en het lekker in je vel zitten!

De balans van het autonome zenuwstelsel meten BNN Proefkonijnen 

Psycho-fysiologische meting

De psycho-fysiologische meting geeft inzicht in de belangrijke balans tussen de sympathicus en de parasympaticus en daarmee een duidelijke indicatie voor je stressniveau je vitaliteit en je welbevinden in lichamelijk en geestelijk opzicht.

Door deze balans te meten, zijn we in staat om gericht de verstoorde balans tussen parasympaticus en sympathicus weer in evenwicht te brengen. Want hoe kun je iets veranderen in de juiste richting als je niet weet waar je nu staat?

De balans van je autonome zenuwstelsel laten meten

burnoutbegeleiding stresscoaching AmersfoortWil je graag zien wat  er in jouw lichaam gebeurt bij ontspanning en stress? Wil je leren jezelf effectief te ontspannen? Wil je je vitaler voelen en meer controle over je lichaam krijgen, zodat stress minder vat op je gezondheid en functioneren heeft, meld je aan voor een Energie Check Up of een kosteloze kennismaking met biofeedback. Bel 06-13136646 of stuur een bericht.

contact stresscoach stress sinusVan Ark biofeedback & stresspreventie
Bakboord 11  - 3863VC Nijkerk (bij Amersfoort)
 Emmalaan 17  - 3881 MS Putten
 
phone_in_talk  06-13136646
mail  ark@vabs.nl
 
 Van Ark biofeedback & stresspreventie is gevestigd in Putten en Amersfoort en is door zijn centrale ligging goed bereikbaar in heel Nederland.

Mijn opdrachtgevers bevinden zich in diverse sectoren. Ik heb ervaring met opdrachten bij gemeenten, het bedrijfsleven en gelieerde overheidsorganisaties.

Biofeedback stresspreventie opdrachtgevers                            

Direct uw vraag stellen aan ons. Uw vraag wordt snel beantwoord.

Voornaam *
Achternaam *
Telefoonnummer
E-mailadres *
Uw vraag of bericht